Máy quét mã vạch không đọc được, bài viết hướng dẫn chỉ cần nhìn đèn và nghe tiếng bíp để biết bệnh. Máy không sáng đèn là lỗi nguồn hoặc cáp. Máy có đèn, có tia quét nhưng không bíp là loại mã đó đang bị tắt trong máy, hoặc con tem không đọc được. Máy bíp bình thường mà màn hình không hiện gì là lỗi ở con trỏ, ở chế độ kết nối hoặc ở phần mềm bán hàng. Máy bíp và hiện ra ký tự sai là do kiểu bàn phím trên máy tính hoặc do Unikey đang bật...
Video: xử lý máy quét mã vạch không đọc được trong 80 giây
Video tóm tắt bốn triệu chứng thường gặp và cách xử lý từng trường hợp, kèm khi nào nên reset máy hoặc mang đi bảo hành. Chi tiết từng bước có ở các mục bên dưới.
Triệu chứng của Máy quét mã vạch: không sáng đèn, có đèn mà không bíp, hay bíp mà không hiện số?
Hãy thử quét mã vạch (ví dụ mã vạch trên một gói hàng mua ở siêu thị), rồi đối chiếu với bảng dưới. Để xem triệu chứng của máy.
| Triệu chứng | Lỗi thường nằm ở | Việc nên làm trước |
|---|---|---|
| Không sáng đèn, không có tia quét, cắm vào không kêu tiếng nào | Nguồn hoặc cáp: cổng USB, dây cáp, pin, đế sạc | Cắm sang cổng USB khác trên máy tính, thử dây khác, sạc đầy pin với máy không dây |
| Có đèn, có tia quét nhưng không có tiếng bíp | Loại mã đó đang bị tắt trong máy, máy chỉ đọc được mã 1D nhưng bạn lại đọc mã 2D, hoặc tem không đọc được | Quét thử một con tem khác cùng loại. Tem khác đọc được thì lỗi ở tem, không đọc được thì bật loại mã đó |
| Tiếng Bíp bình thường nhưng màn hình máy tính không hiện gì | Con trỏ chuột không nằm trong ô nhập, chế độ kết nối sai, máy tính chưa nhận máy | Mở Notepad, bấm chuột vào trang trắng rồi quét. Hiện số trong Notepad là máy tốt |
| Bíp, hiện ra nhưng sai ký tự, thiếu số, chữ hoa chữ thường lộn xộn | Kiểu bàn phím trên máy tính, Unikey đang bật, Caps Lock | Tắt Unikey (chuyển sang chế độ gõ tiếng Anh), tắt Caps Lock, quét lại |
| Kêu một chuỗi bíp dài, lặp lại | Lỗi truyền dữ liệu sang máy tính | Cắm lại cáp, quét mã chọn đúng chế độ kết nối |
Vì sao máy có đèn nhưng không có tiếng bíp khi quét?
Máy có đèn và có tia quét nghĩa là nguồn và cáp đều ổn. Máy không bíp vì nó không giải mã được con tem. Có bốn lý do, xếp theo mức thường gặp ở quầy:
- Loại mã đó đang bị tắt trong máy. Máy quét đọc được nhiều loại mã (EAN-13, Code 128, QR, Data Matrix...) nhưng không phải loại nào cũng được bật sẵn. Zebra ghi rõ trong phần xử lý sự cố của DS2208: máy không giải mã được tem khi chưa được lập trình cho loại mã đó, và cách sửa là bật loại mã đó lên. Bạn bật bằng cách quét mã cài đặt "Enable" tương ứng trong sách hướng dẫn của máy.
- Máy 1D gặp mã 2D. Máy quét 1D (laser hoặc CCD) chỉ đọc mã vạch dạng sọc. Mã QR, mã trên căn cước công dân, mã Data Matrix là mã 2D, máy 1D có bóp cò bao nhiêu lần cũng không bíp. Không cài đặt nào sửa được việc này, chỉ có đổi sang máy 2D.
- Con tem không đọc được. Tem mờ, trầy, nhăn, bị băng keo bóng phủ lên, hoặc in quá sát mép khiến máy không tìm được điểm đầu và điểm cuối của mã. Mục "Khi nào lỗi nằm ở chính con tem mã vạch?" bên dưới nói kỹ phần này.
- Tia quét không nằm trên mã. Nghe đơn giản nhưng rất hay gặp với máy quét dạng tia: tia phải cắt ngang toàn bộ chiều dài mã vạch, kể cả phần trắng hai bên. Đưa máy ra xa hơn một chút để tia phủ hết con tem rồi quét lại.
Cách tách nhanh: quét một con tem khác cùng loại mã. Tem khác bíp được thì lỗi ở con tem đầu. Không con tem nào của loại mã đó bíp được thì loại mã đang tắt, hoặc máy không hỗ trợ loại mã đó.
Vì sao máy bíp nhưng màn hình không hiện gì?
Máy đã bíp là máy đã đọc xong mã. Dữ liệu đi đâu mất là do một trong ba chỗ sau.
Con trỏ không nằm trong ô nhập. Máy quét USB thông thường hoạt động như một bàn phím: nó "gõ" dãy số vào đúng chỗ con trỏ đang nhấp nháy. Nếu bạn đang đứng ở màn hình khác, ở một ô không cho nhập, hoặc phần mềm bán hàng đang mở một cửa sổ thông báo, dãy số sẽ đi vào chỗ đó hoặc mất luôn. Bấm chuột vào ô mã hàng rồi quét lại.
Chế độ kết nối không phải bàn phím. Phần lớn máy quét USB mặc định ở chế độ bàn phím USB (USB Keyboard HID). Nếu máy đã bị chuyển sang chế độ cổng COM ảo, hoặc chế độ dành riêng cho một loại máy POS, máy vẫn bíp nhưng Notepad không nhận được gì. Zebra liệt kê đúng tình huống này trong mục "máy giải mã được nhưng không truyền dữ liệu" của hướng dẫn nhanh Zebra DS2208: cáp lỏng, hoặc tham số kết nối chưa đúng. Cách sửa là quét lại mã chọn chế độ USB Keyboard HID trong sách hướng dẫn.
Phần mềm bán hàng chưa nhận máy. Một số phần mềm chỉ dò thiết bị lúc khởi động. Cắm máy quét sau khi phần mềm đã mở thì phần mềm không thấy máy. Đóng hẳn phần mềm, mở lại rồi quét thử.
Phép thử Notepad là bước quan trọng nhất trong mục này. Quét vào Notepad mà hiện số đúng thì máy quét không hỏng, lỗi nằm ở phần mềm hoặc ở ô nhập. Notepad cũng không hiện gì thì lỗi ở chế độ kết nối hoặc cáp.
Nếu máy hiện số nhưng không tự xuống dòng, các mã dính liền vào nhau, thì máy chưa được cài phím Enter sau mỗi lần quét. Xem bài hướng dẫn set Enter cho máy đọc mã vạch Zebra DS2208.
Vì sao mã quét ra bị sai ký tự hoặc thiếu số?
Máy quét gõ dữ liệu như một bàn phím, nên mọi thứ làm thay đổi cách máy tính hiểu phím gõ đều làm sai kết quả quét. Ở Việt Nam, thủ phạm hay gặp nhất là bộ gõ tiếng Việt.
Unikey hoặc bộ gõ tiếng Việt đang bật. Khi bộ gõ đang ở chế độ tiếng Việt kiểu Telex, nó đổi một số tổ hợp phím thành chữ có dấu. Mã hàng có "DD" có thể thành "Đ", có "AA" có thể thành "Â", chữ "S", "F", "R", "X", "J" đứng sau nguyên âm có thể bị hiểu thành dấu. Mã toàn số thường không bị ảnh hưởng, nên lỗi này hay chỉ hiện ra với mã có chữ cái, khiến người dùng tưởng máy đọc lúc đúng lúc sai. Chuyển bộ gõ sang chế độ tiếng Anh rồi quét lại.
Kiểu bàn phím trên Windows không phải tiếng Anh (Mỹ). Máy quét mặc định gửi phím theo bàn phím tiếng Anh (Mỹ). Nếu Windows đang dùng kiểu bàn phím khác, các ký tự như gạch nối, gạch chéo, dấu chấm hoặc chữ cái có thể bị đổi. Zebra ghi trong phần xử lý sự cố của DS2208 rằng dữ liệu hiển thị sai trên máy tính khi vùng chưa được cấu hình đúng, và cách sửa là chọn đúng kiểu mã hoá theo quốc gia và ngôn ngữ trên máy quét. Cách đơn giản hơn là thêm bàn phím tiếng Anh (Mỹ) trên Windows và chọn nó khi quét.
Caps Lock đang bật. Mã có chữ thường sẽ ra chữ hoa và ngược lại. Một số máy có mã cài đặt bỏ qua Caps Lock, ví dụ DS2208 có mã "Override Caps Lock Key" trong sách hướng dẫn nhanh.
Thiếu số ở đầu hoặc cuối. Excel xoá số 0 đứng đầu khi ô đang ở định dạng số, nên mã bắt đầu bằng 0 sẽ bị ngắn đi. Định dạng cột thành Text trước khi quét. Nếu dãy số bị thiếu ngẫu nhiên ở giữa khi quét vào phần mềm chạy chậm, máy đang gõ nhanh hơn phần mềm nhận: dùng mã cài đặt tăng độ trễ giữa các ký tự trong sách hướng dẫn của máy.
Nếu bạn cần quét dữ liệu có dấu tiếng Việt, ví dụ mã QR trên căn cước công dân, việc này cần cài đặt riêng chứ không phải chỉ tắt Unikey. Xem bài hướng dẫn quét QR trên CCCD ra tiếng Việt có dấu.
Khi nào lỗi nằm ở chính con tem mã vạch?
Khi máy quét đọc tốt các con tem khác mà chỉ một loại tem không đọc được, lỗi gần như chắc chắn ở con tem. Máy quét cần ba thứ để đọc: khoảng trắng hai bên mã, độ tương phản giữa vạch và nền, và vạch in đúng kích thước.
- Thiếu khoảng trắng hai bên. Khoảng trắng hai bên mã vạch cho máy biết chỗ bắt đầu và chỗ kết thúc. Theo hướng dẫn cải thiện chất lượng hình ảnh mã vạch của GS1 UK, lỗi này hay do in chữ lấn vào khoảng trắng, dán băng keo hoặc màng bọc che mất, hoặc đặt mã quá sát mép sản phẩm.
- Tương phản kém. Vạch phải tối và nền phải sáng. Tem dán lên bao bì trong suốt để lộ màu sản phẩm phía sau, hoặc mã in màu nhạt trên nền màu, đều khó đọc. GS1 UK gợi ý in một lớp nền trắng dưới mã vạch cho bao bì trong suốt.
- Bề mặt quá bóng. Màng bóng hoặc decal bóng phản chiếu lại ánh sáng của máy quét. Nghiêng máy quét một góc nhỏ thay vì chiếu thẳng vuông góc thường giúp đọc được ngay. Về lâu dài, GS1 UK khuyên giảm độ bóng hoặc dùng vật liệu mờ.
- Tem in mờ, đứt vạch, vạch bị phình. Một vệt trắng cắt qua vạch có thể làm máy đọc ra sai hoặc không đọc được, và vạch bị nhoè dính vào nhau cũng vậy. Nếu tem do bạn tự in, xem bài tem in mã vạch bị mờ để tìm lỗi ở máy in.
Mã trên màn hình điện thoại là trường hợp riêng. Máy quét laser 1D không đọc được mã trên màn hình. Máy 2D dạng chụp ảnh đọc được, nhưng màn hình quá tối, có miếng dán chống chói hoặc bị vỡ nứt vẫn làm máy không bíp. Tăng độ sáng màn hình lên cao, phóng to mã, và giữ điện thoại cách máy quét một khoảng vừa phải.
Khi nào cần reset máy về mặc định hoặc mang đi bảo hành?
Reset về cài đặt gốc là bước nên làm khi máy đã bị quét nhầm nhiều mã cài đặt và bạn không biết máy đang ở chế độ nào. Ở quầy thu ngân, chuyện này xảy ra khá thường: nhân viên lỡ quét vào trang cài đặt trong sách hướng dẫn, hoặc một mã cài đặt in lẫn trên bao bì.
Cách reset: tìm mã "Set Factory Defaults" hoặc "Restore Defaults" trong sách hướng dẫn nhanh đi kèm máy rồi quét. Máy kêu một chuỗi bíp xác nhận. Reset xoá các cài đặt riêng đã làm trên máy, nên sau đó bạn phải cài lại những gì đã chỉnh trước đó, ví dụ phím Enter sau mỗi lần quét hoặc các loại mã đã bật thêm. Với Zebra, phần mềm 123Scan trên máy tính cũng cài đặt và kiểm tra được máy qua cáp USB.
Mang đi bảo hành khi:
- Máy không sáng đèn dù đã thử cổng USB khác, dây cáp khác và máy tính khác.
- Máy có đèn nhưng không đọc được bất kỳ con tem nào, kể cả tem mới in và mã EAN-13 trên hàng siêu thị, sau khi đã reset về mặc định.
- Cửa sổ quét bị nứt, vỡ hoặc trầy nặng. Vết trầy trên kính làm méo tia quét và máy không đọc ổn định được nữa.
- Máy kêu lỗi truyền dữ liệu liên tục dù đã đổi cáp.
Nếu máy hiện tại không đọc được loại mã bạn cần, ví dụ máy 1D phải quét mã QR, việc cần làm là đổi máy chứ không phải sửa. Xem bài top 10 máy quét mã vạch tốt nhất 2026 để so sánh các dòng máy.
Câu hỏi thường gặp
Gọi Hỗ Trợ khi máy quét mã vạch vẫn không đọc được
Nếu đã thử các bước trên mà máy vẫn không đọc, gọi hotline 0988.937.913 hỗ trợ trước. Nếu cần đổi máy đọc được nhiều loại mã hơn, xem các dòng máy quét mã vạch đang có.