Tem in mã vạch bị mờ gần như luôn do một trong bốn chỗ: đầu in, nhiệt độ và tốc độ in, loại ribbon với decal, hoặc chính loại decal. Cách nhanh nhất để biết là chỗ nào: nhìn hình dạng vết mờ. Một vệt trắng chạy dọc tem là đầu in. Cả con tem nhạt đều là nhiệt độ in (darkness) thấp hoặc in quá nhanh. Mực loang lổ, chỗ đậm chỗ mất là ribbon không hợp với decal. Tem in ra đẹp nhưng vài tuần sau phai dần là decal cảm nhiệt, không phải lỗi máy.
Khi khách gọi báo máy in tem bị mờ, hãy xem con tem bị mờ như thế nào. Từ đó chuẩn đoán lỗi do máy, đầu in hay ribbon mực...
Tem in ra bị mờ như thế nào?
Đặt con tem bị mờ cạnh bảng dưới và tìm kiểu giống nhất. Cột cuối là việc nên làm trước, chưa tốn tiền.
| Kiểu mờ bạn thấy trên tem | Lỗi thường nằm ở | Việc nên làm trước |
|---|---|---|
| Một hoặc vài vệt trắng mảnh chạy dọc theo chiều giấy, luôn ở cùng một vị trí | Đầu in: bụi, keo decal bám, hoặc một điểm nhiệt đã cháy | Vệ sinh đầu in rồi in thử. Còn vệt ở đúng chỗ cũ thì đầu in đã hỏng điểm |
| Cả con tem nhạt đều, chữ và vạch đều xám | Nhiệt độ in (darkness) thấp, hoặc tốc độ in cao | Tăng darkness từng nấc nhỏ, hoặc giảm tốc độ in, rồi in thử |
| Mực loang lổ, chỗ đậm chỗ mất, cạ tay là trôi | Ribbon không hợp với chất liệu decal | Đổi ribbon đúng loại cho decal đang dùng |
| Tem in ra rõ, sau vài tuần hoặc vài tháng thì phai, ngả màu | Decal cảm nhiệt (in nhiệt trực tiếp) không hợp với nơi dán hoặc thời gian cần giữ tem | Chuyển sang decal in truyền nhiệt, dùng ribbon |
Hai kiểu đầu là lỗi ở máy, hai kiểu sau là lỗi chọn vật tư. Một con tem có thể mang hai kiểu cùng lúc, ví dụ vừa nhạt đều vừa có vệt trắng: xử lý vệt trắng trước, vì tăng nhiệt độ không che được điểm nhiệt đã hỏng.
Vì sao có một vệt trắng chạy dọc tem?
Đầu in nhiệt là một hàng điểm nhiệt rất nhỏ nằm ngang con tem. Mỗi điểm lo một cột chấm trên tem. Khi một điểm bị bụi hoặc keo decal che, hoặc bị cháy, cột chấm đó không in được, và vì giấy chạy dọc qua đầu in nên chỗ thiếu hiện ra thành một vệt trắng thẳng từ đầu đến cuối tem.
Vệt trắng làm hỏng mã vạch nhanh hơn các kiểu mờ khác. Nếu vệt chạy song song với vạch (mã vạch in đứng theo chiều giấy), nó có thể xoá mất một vạch, máy quét đọc ra sai hoặc không đọc được.
Cách xử lý theo thứ tự:
- Tắt máy, mở nắp, lau đầu in bằng bút vệ sinh đầu in hoặc bông không xơ thấm cồn isopropyl, lau từ giữa ra hai bên, chờ khô rồi mới đóng nắp. Zebra khuyên dùng cồn isopropyl có độ tinh khiết tối thiểu 99,7% và lau đầu in mỗi lần thay cuộn decal mới (theo tài liệu bảo trì của Zebra cho dòng ZD421 và ZD621).
- Lau cả trục cao su (platen) bên dưới đầu in. Trục bẩn hoặc mòn cũng làm tem mờ theo vệt, và Zebra liệt kê trục bẩn hoặc hỏng là một nguyên nhân riêng trong hướng dẫn xử lý lỗi chất lượng in của Zebra.
- In thử một con tem đường đen lớn hoặc tem tự kiểm tra của máy. Vệt trắng mất là xong. Vệt còn nguyên ở đúng vị trí cũ thì điểm nhiệt đã cháy, xem mục "Khi nào phải thay đầu in?" bên dưới.
Chú ý : Đừng lau đầu in bằng vật cứng hay giấy nhám. Lớp mặt đầu in rất mỏng, trầy là hỏng thêm điểm.
Nhiệt độ in và tốc độ in nên chỉnh thế nào?
Chất lượng in phụ thuộc cùng lúc vào ba thứ: nhiệt độ in (darkness hoặc density), tốc độ in và loại vật tư đang lắp. Tốc độ càng cao thì mỗi chấm càng ít thời gian nhận nhiệt, nên cùng một mức darkness sẽ in nhạt hơn khi chạy nhanh.
Hiểu lầm thường gặp: nhiều người nghĩ cứ tăng darkness lên cao là tem đậm, rõ. Thực tế darkness quá cao làm chữ nhoè, vạch mã vạch phình dày ra và dính vào nhau, máy quét lại đọc không được. Zebra khuyên đặt darkness ở mức thấp nhất vẫn cho bản in tốt, và cảnh báo mức quá cao làm hình in không rõ, mã vạch không quét được, ribbon bị cháy thủng và đầu in mòn sớm, theo trang cài đặt Darkness của Zebra ZD421 và ZD621 (thang chỉnh từ 0,0 đến 30,0 trên dòng máy này).
Cách chỉnh an toàn:
- Chỉnh một thứ mỗi lần. Hoặc darkness, hoặc tốc độ, không đổi cả hai cùng lúc, để biết cái nào có tác dụng.
- Tăng darkness từng nấc nhỏ, in thử một tem sau mỗi nấc, dừng ở nấc đầu tiên mà vạch đen đặc và máy quét đọc được ngay.
- Nếu đã tăng khá cao mà vẫn nhạt, giảm tốc độ in thay vì tăng tiếp. In chậm hơn cho mực và decal đủ thời gian nhận nhiệt.
- Chỉnh ở đâu: trong driver máy in trên máy tính (Printing Preferences, mục Darkness hoặc Density), trong phần mềm thiết kế tem, hoặc trên menu của máy. Lưu ý phần mềm thiết kế tem có thể ghi đè cài đặt của driver, nên chỉnh ở một chỗ và kiểm tra chỗ còn lại không đặt giá trị khác.
Trên máy Zebra còn có một cách nhanh hơn dò từng nấc: in bản kiểm tra chất lượng in (Print Quality Report, chạy bằng FEED self test). Máy in một loạt tem ở các mức darkness và tốc độ khác nhau, bạn chọn mức cho vạch rõ nhất.
Mỗi khi đổi sang cuộn decal hoặc cuộn ribbon khác loại, hãy dò lại darkness. Mức đang đẹp với decal giấy thường không còn đúng khi chuyển sang decal nhựa PVC hay xi bạc.
Khi nào biết tem mờ là do ribbon không tương thích với decal?
Máy in truyền nhiệt không in thẳng lên decal, mà đốt mực trên ribbon rồi ép mực đó sang mặt tem. Mực chỉ bám tốt khi ribbon và decal tương thích nhau về chất liệu. Không hợp thì dù chỉnh nhiệt độ thế nào, tem vẫn ra loang lổ, có lỗ trống, hoặc in xong cạ tay là trôi. Zebra ghi rõ trường hợp bản in nhoè, có vết bẩn hoặc có lỗ trống khi in truyền nhiệt là do chất liệu ribbon (wax, wax resin hoặc resin) không khớp với decal (Zebra).
Các loại decal và ribbon mực thường dùng:
| Decal | Ribbon hợp | Dấu hiệu khi dùng sai |
|---|---|---|
| Decal giấy, giấy couche | Ribbon Wax | Dùng Resin trên giấy: mực bám kém, nét rỗ |
| Decal giấy chất lượng cao, decal nhựa PP | Ribbon Wax Resin | Dùng Wax trên nhựa: mực nổi trên mặt, cạo là trôi |
| Decal nhựa PVC bóng, xi bạc, tem vải | Ribbon Resin | Dùng Wax trên xi bạc: tem loang lổ, mất nét gần như ngay |
Có hai lỗi lắp ribbon cũng cho ra tem mờ và rất dễ nhầm với lỗi chất liệu: lắp ngược mặt mực (mặt mực phải quay về phía decal), và ribbon hẹp hơn con tem nên một bên tem không có mực. Kiểm tra hai chỗ này trước khi đổi ribbon.
Cách chọn ribbon theo từng chất liệu có trong bài phân biệt ruy băng mực Wax, Wax Resin và Resin, và các loại decal có trong bài chọn giấy decal in tem nhãn.
Tem in nhiệt trực tiếp bị phai sau vài tuần thì do đâu?
Decal cảm nhiệt (in nhiệt trực tiếp, không dùng ribbon) có một lớp phủ đổi màu khi gặp nhiệt. Chính lớp phủ đó tiếp tục phản ứng sau khi in: gặp nắng, nhiệt, ma sát hay hoá chất thì phần chữ phai đi, còn phần nền có thể ngả xám. Máy in vẫn tốt, chỉ là loại decal không hợp với việc cần giữ tem lâu.
Theo bài so sánh in nhiệt trực tiếp và in truyền nhiệt của Brother Mobile Solutions, in nhiệt trực tiếp hợp với tem cần dùng dưới ba tháng như tem vận đơn, hoá đơn, vé và tem hàng tươi sống; in truyền nhiệt hợp với tem dùng trên sáu tháng hoặc phải chịu hoá chất, ánh sáng, nhiệt độ cao hay nước.
Vì vậy:
- Tem vận đơn, tem hàng giao trong ngày: decal cảm nhiệt là đủ, phai sau vài tháng không ảnh hưởng.
- Tem tài sản, tem kho lưu lâu, tem dán ngoài trời hoặc gần nguồn nhiệt: chuyển sang decal in truyền nhiệt và dùng ribbon hợp chất liệu.
- Đang dùng decal cảm nhiệt mà tem cất trong kho vẫn phai nhanh: cất cuộn decal chưa in ở nơi mát, tránh nắng, và kiểm tra lại chất lượng lô decal.
Không cần tăng darkness để "chống phai". Tem in đậm hơn vẫn phai theo cùng cơ chế.
Khi nào phải thay đầu in của máy in tem mã vạch?
Đầu in là linh kiện hao mòn, Zebra liệt kê đầu in đã mòn là một nguyên nhân riêng của bản in kém, với cách xử lý duy nhất là thay đầu in (Zebra). Nên thay khi:
- Vệt trắng trên tem in ra vẫn còn ở đúng vị trí cũ sau khi đã lau đầu in và trục cao su đúng cách, lau hai lần. Đó là điểm nhiệt đã cháy, lau thêm không hồi lại.
- Số vệt trắng tăng dần theo thời gian, dù vẫn vệ sinh định kỳ.
- Mặt đầu in có vết xước, vết lõm nhìn thấy được, thường do cặn keo, ghim bấm hoặc vật cứng lọt vào đường giấy.
- Phải để darkness rất cao mới in đủ đậm với đúng cặp ribbon và decal từng in đẹp ở mức thấp hơn, trong khi đầu in đã sạch.
Trước khi thay, hãy thử in trên một cuộn decal và ribbon khác còn mới để loại trừ lỗi vật tư. Thay đầu in phải đúng mã đầu in của model máy và đúng độ phân giải (203 dpi hoặc 300 dpi theo máy của bạn), nên gửi model máy khi hỏi mua.
Nếu tem không mờ mà bị lệch vị trí, xem bài máy in tem bị lệch tem. Muốn hiểu thêm về các dòng máy in, xem bài tìm hiểu về máy in tem nhãn nhiệt.
Câu hỏi thường gặp
Kiểm tra đầu in và chọn đúng vật tư cùng TONGKHOMAVACH.VN
Nếu đã thử các bước trên mà tem vẫn mờ, gọi hotline 0988.937.913 và gửi ảnh con tem bị mờ cùng tên model máy. TONGKHOMAVACH.VN sẽ giúp bạn xác định lỗi ở đầu in hay ở vật tư, kiểm tra đầu in, hoặc chọn đúng cặp ribbon và decal. Xem các loại ribbon mực in mã vạch và decal tem nhãn đang có.